Mówi się, że Menehune to starożytna rasa niskorosłych ludzi, którzy żyli na Hawajach przed przybyciem najeźdźców polinezyjskich. Wielu badaczy wiąże Menehune ze starożytnymi konstrukcjami odkrytymi na Hawajach. Inni jednak utrzymywali, że tradycje Menehune są posteuropejską mitologią kontaktów i że taka rasa nie istniała.
Mitologia Menehune sięga początków historii Polinezji. Kiedy pierwsi Polinezyjczycy przybyli na Hawaje, odkryli tamy, stawy rybne, drogi, a nawet świątynie zbudowane przez Menehune, którzy byli wykwalifikowanymi rzemieślnikami. Niektóre z tych konstrukcji nadal stoją i można zobaczyć niezwykle wykwalifikowane rzemiosło.
Zgodnie z tradycją każdy Menehune był mistrzem pewnego zawodu i pełnił jedną odrębną rolę z niezwykłą dokładnością i umiejętnościami. Pójdą w ciemność, aby stworzyć coś w jedną noc, a jeśli im się nie powiedzie, projekt zostanie porzucony.
Niektórzy badacze, tacy jak folklorysta Katharine Luomala, uważają, że Menehune byli pierwotnymi imigrantami na Hawajach, pochodzącymi od wyspiarzy z Markizy, którzy, jak sądzono, skolonizowali Wyspy Hawajskie między 0 a 350 rokiem n.e.
Kiedy w 1100 r. nastąpiła inwazja na Tahiti, pierwsi osadnicy zostali podbici przez Tahitańczyków, którzy nazywali populację „manahune” (co oznacza „niski lud” lub „niską pozycję społeczną” i nie odnosi się do małych rozmiarów). Uciekli w góry i ostatecznie zostali nazwani „Menehune”. Pogląd ten potwierdza spis z 1820 r., który zaklasyfikował 65 osób jako Menehune.
Według Luomali, Menehune nie są wymieniane w mitologii sprzed kontaktu, stąd termin ten nie odnosi się do starej rasy ludzi. Argument ten jest jednak słaby, ponieważ większość opowieści historycznych była przekazywana z pokolenia na pokolenie ustnie.
Jeśli Luomala i inni badacze w jej obozie mają rację i nie było starożytnej rasy wykwalifikowanych rzemieślników, którzy byli przed Polinezyjczykami, to musi istnieć inne wytłumaczenie starych zaawansowanych konstrukcji, które poprzedzają jakąkolwiek znaną populację na Hawajach.
Jednak nie istnieją żadne alternatywne wyjaśnienia, a większość tekstów historycznych nadal twierdzi, że Polinezyjczycy byli pierwszymi mieszkańcami Hawajów 1,500 lat temu. Przyjrzyjmy się więc niektórym starym strukturom, które były związane z Menehune w folklorze regionu.
Niumalu, ściana stawu rybnego Alekoko na Kauai
Staw Alekoko, znany również jako Staw Menehune, jest doskonałym przykładem starożytnej hawajskiej akwakultury. Pomiędzy stawem a rzeką Hulei'a wzniesiono ścianę lawową o długości 900 metrów (274 m), aby zbudować tamę na odcinku rzeki, aby utrzymać młode rybki, dopóki nie urosną na tyle duże, że mogą je pożreć . Użyte kamienie pochodziły z wioski Makaweli, oddalonej o około 25 kilometrów. Jest uważany za niewytłumaczalny wyczyn techniczny i został wpisany do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych w 40 roku.
Według hawajskiego folkloru, staw został stworzony w ciągu jednej nocy przez Menehune, który założył linię montażową od miejsca stawu rybnego do Makaweli, przekazując kamienie jeden po drugim od początku do końca.
Miejsce ceremonii na Necker Island
Północno-Zachodnie Wyspy Hawajskie obejmują Necker Island. Niewiele jest śladów długotrwałej ludzkiej okupacji. Jednak na wyspie znajdują się 52 stanowiska archeologiczne, w tym 33 ceremonialne heiaus (bazaltowe pionowe kamienie), o których mówi się, że są zorientowane na niebiosa, a także przedmioty kamienne podobne do tych widywanych na głównych wyspach hawajskich.
Projekty heiau różnią się nieznacznie, ale zawsze zawierają prostokątne platformy, korty i pionowe kamienie. Jedna z tych ceremonialnych lokalizacji ma wymiary 18.6 metra na 8.2 metra. Jedenaście pionowych kamieni, uważanych za reprezentujące oryginalne 19, pozostaje stojących.
Wielu antropologów uważa, że wyspa była miejscem religijnym i rytualnym. Wyspa Necker była ostatnim znanym sanktuarium Menehune, zgodnie z opowieściami i tradycjami mieszkańców Kauai, który znajduje się na południowym wschodzie.
Po wygnaniu z Kaua'i przez silniejszych Polinezyjczyków, Menehune osiedlili się na Necker i zgodnie z legendą stworzyli tam wiele kamiennych budynków.
Według doniesień wizyty na wyspie rozpoczęły się kilkaset lat po zasiedleniu głównych wysp hawajskich i zakończyły się kilkaset lat przed kontaktem z Europejczykami.
Waimea, rów Kakaola na Kauai
Kkaola to starożytny kanał nawadniający na wyspie Kauai, niedaleko Waimea. Został umieszczony w Krajowym Rejestrze Miejsc Historycznych 16 listopada 1984 r. jako Rów Menehune. Hawajczycy zbudowali kilka rowów wyłożonych kamieniem, aby nawadniać stawy do produkcji taro (kalo), chociaż obrobiony kamień był rzadko używany do wyściełania rowów.
120 starannie wyciętych bloków bazaltowych, które układają się około 200 stóp od zewnętrznej ściany rowu Menehune, podnoszą go do statusu „wierzchołka rowów o kamiennych ścianach”, jak to ujął archeolog Wendell C. Bennett. Mówi się, że został zbudowany przez Menehune.
Do tej pory na Kaua'I ani na żadnej innej hawajskiej wyspie nie odkryto żadnych szczątków ludzkiego szkieletu fizycznie drobnej rasy ludzi. Chociaż nie wyklucza to istnienia rasy drobnych ludzi, podważa prawdziwość legendy.
Niemniej jednak istnieją przekonujące dowody, zarówno archeologiczne, jak i różne historie przekazywane z pokolenia na pokolenie, wskazujące na to, że starożytna rasa wysoce utalentowanych ludzi żyła na wyspach hawajskich na długo przed przybyciem Polinezyjczyków.
