Te kultowe skrzydlate gady z prehistorii znane jako pterozaury wyginęły wraz z ostatnimi dinozaurami ponad 60 milionów lat temu, prawda? Większość zoologów głównego nurtu powiedziałaby, że tak.
Z drugiej strony większość zoologów głównego nurtu prawdopodobnie nigdy nie słyszała o kongamato lub prawdziwej falangi innych skrzydlatych, tajemniczych bestii z całego świata, które są niepokojąco podobne do tych rzekomo dawno zaginionych władców starożytnego nieba.
Czy te stworzenia kryptozoologiczne mogą być pterozaurami, które przeżyły? Ekscytujące raporty od poszukiwaczy przygód z całego świata opisują pterozaura, który podobno żyje na bagnach zachodniego Zairu. Czy to tylko legenda, czy rzeczywiście istnieje – ostatni żyjący pterozaur na świecie?
Plemię Kaonde i kongamato
Plemię Kaonde to lud posługujący się językiem Bantu, który zajmuje północno-zachodnie regiony dzisiejszej Zambii. Wielu z tych plemion może znajdować się również w Demokratycznej Republice Konga. Śledzą swoje pochodzenie wzdłuż drzewa genealogicznego matki i są wyjątkowymi rolnikami, którzy uprawiają kukurydzę, proso, maniok i sorgo, żeby wymienić tylko kilka.
Członkowie plemienia Kaonde noszą ze sobą urok, gdy wykonują swoje normalne obowiązki. Ten urok jest nazwany; „muchi wa kongamato”. W przeciwieństwie do zaklęcia używanego do zalotów kobiet, zaklęcie to jest noszone przez członków plemienia Kaonde, aby pomóc im odeprzeć rzadkie, podobne do nietoperza latające stworzenie, które nazywają miejscowi “kongamata”.
Kongamato oznacza „obezwładnienie łodzi”. Mówi się, że na bagnach Jiundu dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga poluje na rybaków i wywraca ich łodzie lub kajaki. Ale to nie wszystko: każdy, kto spojrzy na Kongamato, zostaje zabity. Podano rozpiętość skrzydeł od 1.20 do 2.10 metra. Nie ma piór, ma czerwoną lub czarną skórę. Jego długi dziób jest najeżony ostrymi zębami.
Demon bagien – łudząco podobny
W 1923 roku brytyjski poszukiwacz przygód Frank H. Melland udał się do Konga i usłyszał o historii pewnego „demon bagien”. Opis przypomniał mu jednego z prehistorycznych pterozaurów – i jednego narysował. Plemię Kaonde bez wahania zidentyfikowało pterozaura z Kongamato.
Raport korespondenta prasowego J. Warda Price'a z Anglii opisuje spotkanie z ciężko rannym miejscowym człowiekiem w 1925 roku. Przeniknął on daleko w osławione bagna Jiundu i został tam zaatakowany przez gigantycznego ptaka. Podróżnicy, w tym późniejszy król Edward VIII, byli bardziej niż zdumieni, ponieważ ranni opisali dziób pełen zębów! To spowodowało ziejącą ranę na plecach. Pokazano mu zdjęcia prehistorycznych pterozaurów, po czym uciekł.
Kilka lat później, w 1932 roku, przyrodnik Gerald Russel oraz anomalista i kryptozoolog Ivan T. Sanderson zauważyli Kongamato. Po tej obserwacji w Kamerunie inżynier i para Gregorów również zgłosili spotkanie z tajemniczym stworzeniem.
Kiedy mężczyzna z poważnymi obrażeniami klatki piersiowej został hospitalizowany w 1957 roku, mówi się, że odpowiedzialny był Kongamato. Ranni donieśli o ataku dużego ptaka. Niedowierzający lekarze proszą go o narysowanie ptaka – a on szkicuje „pterozaura”, który wyginął wraz z dinozaurami około 66 milionów lat temu. Jednak zdjęcie Kongamato, które pojawiło się rok później, okazało się fałszywe.
Czy to tylko pomyłka?
Czy miejscowi pomylili Kongamato z jednym z żyjących tam gatunków bocianów? Niektórzy naukowcy opowiadają się za bocianem dziobatym, który również żyje na bagnach Zairu. Nie ma jednak doniesień o tym, że bociany zaatakowały łodzie i wywróciły je.
Kolejna próba wyjaśnienia dotyczy niesklasyfikowanego jeszcze, ale bardzo dużego nietoperza – że tak powiem super nietoperza. Niektórzy kryptozoolodzy nie wykluczają, że pterozaur mógł rzeczywiście przeżyć w mało zbadanych obszarach bagiennych Afryki. Mówi się, że pterozaury wyginęły około 66 milionów lat temu.
Pterozaury – prawie jak albatros?
Pterozaury prawdopodobnie szybowały, podobnie jak albatrosy. Albatrosy mogą osiągnąć rozpiętość ponad 3.50 metra. Dość ciężkie ptaki mają potężny i spiczasty dziób. Jednak jego waga i duże skrzydła powodują spore trudności ze startem. Szybowanie nad morzem też jest trudne – z czego wyśmiewała się adaptacja komiksu „Bernard i Bianca” (1977).
Dlatego albatrosy lubią latać za łodziami, aby wykorzystać swoją pływalność i utrzymać się w powietrzu bez użycia siły. Poza tym prędzej czy później śmieci wypadają za burtę, co albatrosy natychmiast zabezpieczają. Cele, manewry lotu i zwyczaje Kongamato są podobne do albatrosów, choć nie wyglądają tak samo. Na albatrosy często polują też marynarze – w celu uzupełnienia wyżywienia na pokładzie.
To, że miejscowi mogli pomylić tajemniczego „dużego ptaka” z lokalnym gatunkiem ptaka, nie brzmi zbyt przekonująco. Zachowanie Congomata, który leci za łodziami i zadaje obrażenia podczas oczywiście szybowania, idealnie pasuje do pterozaura – a także jego ciekawy wygląd.
