System starożytnych ceramicznych rur wodociągowych, najstarszych, jakie kiedykolwiek odkryto w Chinach, pokazuje, że ludzie neolitu byli zdolni do skomplikowanych wyczynów inżynieryjnych bez potrzeby scentralizowanej władzy państwowej, znajduje nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z University College London.
W badaniu opublikowanym w Nature Water zespół archeologów opisuje sieć ceramicznych rur wodociągowych i rowów melioracyjnych w otoczonym chińskim murem miejscu Pingliangtai sprzed 4,000 lat, do czasów znanych jako okres Longshan. Sieć pokazuje współpracę między społecznością w celu budowy i utrzymania systemu odwadniającego, chociaż nie ma dowodów na scentralizowaną władzę lub władzę.
Dr Yijie Zhuang (UCL Institute of Archaeology), główny autor i korespondent artykułu, powiedział: „Odkrycie tej ceramicznej sieci wodociągowej jest niezwykłe, ponieważ mieszkańcy Pingliangtai byli w stanie zbudować i utrzymać ten zaawansowany system zarządzania wodą za pomocą kamienia” wiekowych narzędzi i bez organizacji centralnej struktury władzy. Ten system wymagałby znacznego poziomu planowania i koordynacji w całej społeczności, a wszystko to zostało zrobione wspólnie”.
Ceramiczne rury wodociągowe tworzą system odwadniający, który jest najstarszym kompletnym systemem, jaki kiedykolwiek odkryto w Chinach. Wykonane z połączenia poszczególnych segmentów rury wodociągowe biegną wzdłuż dróg i ścian, aby odwrócić wodę deszczową i pokazują zaawansowany poziom centralnego planowania na neolitycznym miejscu.
Zaskakujące dla naukowców jest to, że osada Pingliangtai wykazuje niewiele dowodów na istnienie hierarchii społecznej. Jego domy były jednolicie małe i nie wykazywały oznak rozwarstwienia społecznego ani znacznych nierówności wśród ludności. Wykopaliska na cmentarzu miejskim również nie wykazały istnienia hierarchii społecznej w pochówkach, co stanowi wyraźną różnicę w porównaniu z wykopaliskami w innych pobliskich miastach z tej samej epoki.
Jednak pomimo widocznego braku scentralizowanej władzy, mieszkańcy miasta zebrali się i podjęli staranną koordynację potrzebną do wyprodukowania rur ceramicznych, zaplanowania ich rozmieszczenia, instalacji i konserwacji, co prawdopodobnie wymagało wiele wysiłku od wielu Społeczność.
Poziom złożoności związany z tymi rurami obala wcześniejsze zrozumienie w dziedzinie archeologii, które głosi, że tylko scentralizowana władza państwowa z elitami rządzącymi byłaby w stanie zebrać organizację i zasoby do budowy złożonego systemu zarządzania wodą. Podczas gdy inne starożytne społeczeństwa z zaawansowanymi systemami wodnymi miały zwykle silniejsze, bardziej scentralizowane zarządzanie, a nawet despotyzm, Pingliangtai pokazuje, że nie zawsze było to potrzebne, a bardziej egalitarne i wspólnotowe społeczeństwa były również zdolne do tego rodzaju wyczynów inżynieryjnych.
Współautor, dr Hai Zhang z Uniwersytetu Pekińskiego, powiedział: „Pingliangtai to niezwykłe miejsce. Sieć wodociągów świadczy o zaawansowanym zrozumieniu inżynierii i hydrologii, które wcześniej uważano za możliwe jedynie w bardziej zhierarchizowanych społeczeństwach”.
Pingliangtai znajduje się w dzisiejszej dzielnicy Huaiyang w mieście Zhoukou w środkowych Chinach. W czasach neolitu miasto było domem dla około 500 osób z ochronnymi murami ziemnymi i otaczającą je fosą. Położony na równinie rzeki Upper Huai na rozległej równinie Huanghuaihai, klimat tego obszaru 4,000 lat temu charakteryzował się dużymi sezonowymi zmianami klimatycznymi, podczas których letnie monsuny zwykle zrzucały na region pół metra deszczu miesięcznie.
Zarządzanie tymi potopami było ważne, aby zapobiec zalewaniu społeczności regionu przez wody powodziowe. Aby pomóc złagodzić nadmiar wody deszczowej w porze deszczowej, mieszkańcy Pingliangtai zbudowali i obsługiwali dwupoziomowy system odwadniający, który nie przypominał żadnego innego, jaki widziano w tamtym czasie. Zbudowali proste, ale skoordynowane linie rowów melioracyjnych, które biegły równolegle do ich rzędów domów, aby skierować wodę z obszaru mieszkalnego do serii ceramicznych rur wodociągowych, które doprowadzały wodę do otaczającej fosy i z dala od wioski.
Te ceramiczne fajki wodne reprezentowały zaawansowany poziom technologii w tamtych czasach. Chociaż istniała pewna różnorodność dekoracji i stylów, każdy segment rury miał około 20 do 30 centymetrów średnicy i około 30 do 40 centymetrów długości. Liczne segmenty zostały ze sobą połączone, aby transportować wodę na duże odległości.
Badacze nie potrafią dokładnie powiedzieć, w jaki sposób mieszkańcy Pingliangtai zorganizowali i podzielili między sobą siłę roboczą, aby zbudować i utrzymać tego typu infrastrukturę. Tego rodzaju wspólna koordynacja byłaby również konieczna do zbudowania ziemnych murów i fosy otaczających wioskę.
System odwadniający Pingliangtai jest wyjątkowy od systemów wodnych w innych częściach świata w tamtym czasie. Jego przeznaczenie do odprowadzania wody deszczowej i powodziowej z monsunów różni się od innych systemów neolitycznych na świecie, z których wiele było wykorzystywanych do odprowadzania ścieków lub do innych celów.
Badanie pierwotnie opublikowane w czasopiśmie Natura Woda. 14 August 2023.
