De King Kong-gorilla is een legende in de populaire cultuur, maar wist je dat er 300,000 jaar geleden echt een soort reuzenaap op aarde rondliep? Helaas is dit majestueuze wezen nu uitgestorven en wetenschappers denken dat klimaatverandering een grote rol heeft gespeeld bij zijn uitsterving.
Na jaren van onderzoek en analyse hebben wetenschappers ontdekt dat de achteruitgang van de King Kong-aap te wijten was aan het feit dat de diersoort zich niet kon aanpassen aan het veranderende klimaat.
Gigantopithecus, het dier dat het dichtst bij een echte King Kong komt dat de natuur ooit heeft voortgebracht, woog vijf keer zoveel als een volwassen man en was drie meter lang, volgens onzekere schattingen.
Hij leefde een miljoen jaar geleden in semi-tropische wouden in Zuid-China en het vasteland van Zuidoost-Azië. Er was echter vrijwel niets bekend over de fysieke vorm of het gedrag van de reus.
De enige fossiele resten zijn vier onvolledige onderkaken en mogelijk duizend tanden. De eerste tanden werden in 1935 ontdekt in apotheken in Hongkong en op de markt gebracht als ‘drakentanden’.
Volgens Herve Bocherens, onderzoeker aan de Universiteit van Tübingen in Duitsland, zijn deze paar resten zeker niet voldoende om vast te stellen of het dier twee- of viervoetig was en wat zijn lichaamsverhoudingen waren.
De orang-oetan is de nauwste verwant van de soort, maar of Gigantopithecus dezelfde goud-rode kleur had of zwart was zoals een gorilla, is onduidelijk.
Zijn dieet is ook een mysterie. Was hij een carnivoor of een vegetariër? Deelde hij de bamboesmaak met zijn buurman, de prehistorische reuzenpanda? Het antwoord op dit raadsel zou ons ook kunnen vertellen waarom een monster dat waarschijnlijk weinig te vrezen had van andere fauna, is uitgestorven.
Daar hadden de tanden een verhaal te vertellen. Bocherens en een internationaal team van wetenschappers ontdekten dat de oerkoning Kong uitsluitend in het bos leefde, een strikte vegetariër was en vermoedelijk niet van bamboe hield door kleine veranderingen in koolstofisotopen in tandglazuur te onderzoeken.
Deze beperkte voorkeuren vormden pas een probleem voor Gigantopithecus toen de aarde werd getroffen door een enorme ijstijd tijdens het Pleistoceen, dat ongeveer 2.6 miljoen tot 12,000 jaar geleden duurde.
De natuur, evolutie en misschien wel een onwil om nieuwe voedingsmiddelen te ontdekken, droegen op dat moment allemaal bij aan de ondergang van de gigantische aap. Vanwege zijn omvang moet Gigantopithecus afhankelijk zijn geweest van een enorme hoeveelheid voedsel.
Bovendien werden in het Pleistoceen steeds dichtere bossen omgezet in savannelandschappen, waardoor er ook een gebrek aan voedsel ontstond.
Desondanks konden andere apen en vroege mensen in Afrika met identieke gebitten vergelijkbare veranderingen overleven door de bladeren, het gras en de wortels van hun nieuwe omgeving te eten, aldus de studie. De gigantische aap uit Azië, die vermoedelijk te zwaar was om in bomen te klimmen of aan takken te hangen, maakte de overgang echter niet door.
"Gigantopithecus had waarschijnlijk niet dezelfde ecologische flexibiliteit en miste mogelijk het fysiologische vermogen om stress en voedseltekorten te weerstaan", aldus de studie, die werd gepubliceerd in het vaktijdschrift Quaternary International.
Of de mega-aap zich had kunnen aanpassen aan een veranderende wereld maar dat niet deed, of dat het klimaat en zijn genen hem tot de ondergang gedoemd hadden, is waarschijnlijk een raadsel dat nooit opgelost zal worden.
Klimaatverandering van enkele honderdduizenden jaren geleden was waarschijnlijk ook verantwoordelijk voor het verdwijnen van veel andere grote dieren van het Aziatische continent.
Het verhaal van de mega-aap herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om de impact van klimaatverandering op onze planeet te begrijpen en hoe belangrijk het is om actie te ondernemen om de natuur te beschermen.
