Bij opgravingen in de werelderfgoedgrot Hohle Fels in de Zwabische Jura bij Schelklingen hebben archeologen onlangs een fragment teruggevonden van een zorgvuldig uitgesneden ivoren beeldje dat een van de beroemdste kunstwerken uit de ijstijd een nieuwe look geeft: het fragment van het beeldje bleek te zijn een stuk van een lichaam dat perfect paste op een boegbeeld van een dier dat meer dan 20 jaar geleden werd gevonden. Dit fragment stelt een heel ander wezen voor, maar wat voor dier zou het kunnen zijn?
Het hoofd, teruggevonden in 1999, werd beroemd als het eerste ivoren beeldje dat in Hohle Fels werd gevonden en was eerder geïnterpreteerd als onderdeel van een paardenfiguur. Onderzoekers weten nu dat het ivoren beeldje geen paard is, maar iets anders.
Professor Nicholas Conard en zijn team van de afdeling Prehistorie en Kwartaire Ecologie aan de Universiteit van Tübingen trekken deze beoordeling nu in twijfel: "We kunnen de afgebeelde diersoort nog steeds niet met zekerheid identificeren, maar het zou een holeleeuw of een holenbeer kunnen zijn."
Volgens professor Conard is het kunstwerk uit het laat-paleolithicum een afbeelding van een beer. Hij merkte op dat de figuur een "massief lichaam" heeft, een "uitgesproken berenbult" en wordt afgebeeld in een houding die de "dravende gang van een beer" zou kunnen nabootsen.
Professor Conard geeft toe dat sommige van zijn collega's beweren dat de figuur de anatomische en fysiognomische kenmerken heeft van een holeleeuw. Hij verklaarde in een persbericht dat “het lang niet altijd eenvoudig is om afbeeldingen uit de ijstijd op betrouwbare wijze te identificeren, vooral wanneer ze in zo’n fragmentarische vorm bewaard zijn gebleven. Het is daarom zinvol om de komende jaren extra goed te zoeken naar de ontbrekende delen van dit dier.”
Stukken van de dierenfiguur werden ontdekt in vijf verschillende opgravingsjaren, waardoor deze in zijn geheel werd samengesteld. Het onlangs blootgelegde ivoren stuk is 3.99 centimeter lang, 2.49 centimeter hoog en 0.55 centimeter dik en heeft aan één kant een aantal delicate, opzettelijk geëtste lijnen. Het werd onmiddellijk onderscheiden als de rechterschouder en thorax van het dier nadat het was opgegraven en vervolgens was vastgemaakt.
De onderzoekers waren gemotiveerd om te zoeken naar extra segmenten van het beeldje in de talrijke stukken ivoor die in Hohle Fels werden ontdekt. Vervolgens slaagden ze erin een klein deel van de rechterkant van de figuur te vinden, dat werd geïdentificeerd door de gravures. Deze kleine torso-toevoeging aan het beeld heeft, net als de andere componenten, uiterst delicate lijnen met dezelfde afwerking, die de eenheid van de figuur tentoonspreidt. Het is zeer waarschijnlijk dat een ander fragment gerelateerd is aan de figuur en waarschijnlijk een deel van het linker voorbeen is.
Het aangevulde ivoren beeldje is nu teruggekeerd naar de urmu, waar het voor het publiek te zien is. "Deze figuur laat ons en onze bezoekers als geen ander zien dat het archeologische werk nooit af is", zegt Dr. Stefanie Kölbl, directeur van het Prehistorisch Museum in Blaubeuren (urmu), dat ook een afdeling is van het Archeologisch Staatsmuseum en een onderzoeksmuseum van de Universiteit van Tübingen.
Het Museum voor Paleolithische Kunst en Muziek in Baden-Württemberg en het Onderzoeksmuseum van de Universiteit van Tübingen geven uitleg over het leven van jagers en verzamelaars in de ijstijd aan de rand van de Zwabische Jura 40,000 jaar geleden. De meest prominente tentoonstelling is de originele "Venus vom Hohle Fels".
