Archeologen in Israël hebben fascinerend bewijs ontdekt van hersenoperaties uitgevoerd tijdens de late bronstijd, die meer dan 3,500 jaar oud is. De ontdekking werd gedaan in de oude stad Megiddo, die tijdens de bronstijd bewoond was. De opgravingen werden geleid door een team van het Joukowsky Institute for Archaeology and the Ancient World van de Brown University.
De ontdekking van hersenchirurgie in prehistorische tijden is zeldzaam, en deze nieuwste bevinding biedt intrigerende mogelijkheden over de medische praktijken van oude mensen. De onderzoekers geloven dat de operatie in de oudheid werd uitgevoerd om de symptomen van epilepsie, die ze op één schedel aantroffen, te verlichten.
In 2016, tijdens het opgraven van de historische plek - onder de vloer van een gebouw uit de late bronstijd - ontdekten de archeologen de overblijfselen van twee jonge broers uit de hogere klasse die rond de 15e eeuw voor Christus in Megiddo woonden. Het team ontdekte dat een van de broers niet lang voordat hij stierf een hoekige gekerfde trephination had ondergaan, een vorm van schedeloperatie.
Het operatieproces omvat het doorsnijden van de hoofdhuid, het snijden van vier kruisende lijnen in de schedel om een vierkant gevormd gat te maken dat volgens de onderzoekers is gemaakt met behulp van een klein stuk gereedschap met een scherpe afgeschuinde rand, mogelijk door een getrainde chirurg. De trephination bevindt zich op de schedel van de man, boven het voorhoofd en was waarschijnlijk het vroegste voorbeeld van een dergelijke procedure in het Oude Nabije Oosten.
De overblijfselen vertoonden ook tekenen dat de persoon vóór de operatie ook een schedeltrauma had opgelopen, waarschijnlijk veroorzaakt door een stomp instrument. De schedel van de man was genezen en hij leefde nog enkele jaren voor zijn dood.
De ontdekking van hersenchirurgie in de oudheid is bijzonder interessant, omdat het aantoont dat zelfs in de oudheid mensen in staat waren tot geavanceerde medische praktijken. De onderzoekers geloven dat deze operatie is uitgevoerd door gespecialiseerde artsen die een cruciale rol speelden in de oude samenleving.
De bevindingen zijn gepubliceerd in het International Journal of PLoS ONE, waarin de praktijk en effectiviteit van dergelijke operaties in de oudheid wordt besproken. Ze verklaarden: “De aanwezigheid van een trephination op individu 1 vertegenwoordigt verder een ongebruikelijke interventie van hoog niveau die toegang geeft tot de diensten van een getrainde beoefenaar die deze behandeling kort voor de dood heeft toegediend. Deze trephination belicht dus de kruising van biologische omstandigheden en sociale actie in de oudheid."
De onderzoekers merkten echter op dat archeologen de afgelopen 200 jaar nog veel moeten ontdekken om meer te weten te komen over trephination.
Het is bijvoorbeeld onduidelijk waarom sommige trephinations rond zijn, wat duidt op het gebruik van een analoge boormachine, terwijl andere vierkant of driehoekig zijn. Bovendien is het onduidelijk wat oude volkeren zelfs probeerden te genezen en hoe wijdverspreid de behandeling in elke regio was.
Volgens historische gegevens lag Megiddo aan een belangrijke landroute, bekend als de Via Maris, die 4,000 jaar geleden Egypte, Syrië, Mesopotamië en Anatolië met elkaar verbond. Tegen de 19e eeuw voor Christus had de stad zich ontwikkeld tot een van de rijkste in de regio, met talloze tempels, paleizen, poorten, vestingwerken en nog veel meer. En de overblijfselen van de twee broers kwamen volgens de onderzoekers uit een woonwijk naast het paleis uit de late bronstijd in Megiddo, wat aangeeft dat ze eliteburgers en misschien zelfs royalty's waren.
De studie benadrukt ook het belang van de opgravingen die worden uitgevoerd en de waarde van het onderzoeken van de overblijfselen van oude mensen. Door botfragmenten en artefacten uit het verleden te onderzoeken, kunnen archeologen bewijs verzamelen over oude samenlevingen en hun overtuigingen, praktijken en medische kennis.
Deze ontdekking van prehistorische hersenchirurgie heeft een nieuwe weg geopend voor onderzoek en bevindingen op het gebied van paleopathologie, waarbij oude pathologie en ziekte worden bestudeerd en wordt onthuld hoe mensen zich hebben aangepast en geëvolueerd om te overleven.
Naarmate de technologie vordert en er nieuwe ontdekkingen worden gedaan, valt er nog veel te leren over ons oude verleden en de mogelijke aanwijzingen die het bevat voor onze medische en sociale geschiedenis.
